Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου και είναι μια ημέρα ανάδειξης του αγώνα των γυναικών για την αναγνώριση των δικαιωμάτων τους, και την θέσπιση έμφυλης δικαιοσύνης και ισότητας. Σίγουρα δεν αποτελεί μία ημέρα εφησυχασμού, αλλά αντίθετα, είναι ένα κάλεσμα σε αγώνα, διεκδίκησης και κατοχύρωσης της ελευθερίας εξάσκησης των  δικαιωμάτων των γυναικών. Η φεμινίστρια Gloria Steinem είχε δηλώσει πως “δεν πρέπει να σκεφτόμαστε πώς οι γυναίκες θα χωρέσουν στον κόσμο – πρέπει να σκεφτόμαστε πώς αυτός ο κόσμος θα χωρέσει τις γυναίκες”. Όσο οι θηλυκότητες συνεχίζουν να ακούν σφυρίγματα στον δρόμο, συνεχίζουν να ρωτώνται τι φορούσαν, όσο ακόμα αντιμετωπίζονται ως αναπαραγωγικές μηχανές, χωρίς δικαιώματα ή βούληση, τίποτα στην πραγματικότητα δεν έχει αλλάξει. Ο κόσμος δεν χωράει τις γυναίκες. Ακόμα. 

Η ιστορία εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας των Γυναικών είναι μακρά. Η 8η Μαρτίου θεσπίστηκε ως η Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικών για πρώτη φορά το 1977 μετά από απόφαση του ΟΗΕ. Ωστόσο, οι διαδηλώσεις των γυναικών ξεκινούν πολύ νωρίτερα, την 28η Φεβρουαρίου του 1908, ως Εθνική Ημέρα της Γυναίκας, στις ΗΠΑ, όταν οι συνδικαλίστριες εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας βγήκαν στους δρόμους για να διεκδικήσουν μεταξύ άλλων καλύτερα ωράρια εργασίας, ίσες αμοιβές με τους άνδρες συναδέλφους τους και κυριότερα, δικαίωμα ψήφου, επιτακτικό αίτημα του πρώτου κύματος του φεμινιστικού κινήματος. Στην συνέχεια, ο εορτασμός της ημέρας διαδόθηκε και στην Ευρώπη, και κατά την διάρκεια της 2ης Διεθνούς (26-27 Αυγούστου 1910) προτάθηκε από την φεμινίστρια Clara Zetkin, ο εορτασμός μιας συγκεκριμένης ημέρας παγκοσμίως προς τιμήν του αγώνα των γυναικών, την τελευταία Κυριακή του Φεβρουαρίου. Ο στόχος παρέμενε πάντα ίδιος – η ισότητα. Με την άνοδο του φεμινιστικού κινήματος σε Ευρώπη και Αμερική, καθώς και χρόνων διαδηλώσεων και αγώνων των γυναικών για τα δικαιώματά τους, κατοχυρώνεται τελικά η Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικών. 

Μα στον 21ο αιώνα, σίγουρα όλα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο…

Ο αγώνας των γυναικών φαντάζει νικηφόρος, καθώς πλέον οι γυναίκες μπορούν να μορφώνονται, να εργάζονται, να ψηφίζουν και να στέκονται ισότιμες δίπλα στους άντρες. Οι γυναίκες στις επιστήμες διαπρέπουν, η παρουσία τους στην πολιτική και τον ακτιβισμό φαίνεται πιο δραστήρια από ποτέ, η φωνή τους αντηχεί όλο και πιο δυνατά. Έχουν το πλήρες δικαίωμα αυτοδιάθεσής τους, ενώ μπορούν πλέον να εκφράζουν ελεύθερα την σεξουαλικότητα τους, χωρίς ταμπού, χωρίς ντροπή. Ή μήπως, όχι; 

Πραγματι, σύμφωνα με έκθεση των Ηνωμένων Εθνών, οι γυναίκες κρατούν το 64% των δικαιωμάτων που έχουν οι άντρες, παγκοσμίως. Αυτή η συστηματική διάκριση, εμποδίζει τις γυναίκες σε όλο τον κόσμο να εξασκούν τα βασικά δικαιώματα τους στην ζωή, την ελευθερία, την υγεία, την αυτοδιάθεση και την μόρφωσή τους. Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ το 2024 τα δικαιώματα των γυναικών έχουν υποχωρήσει στο ¼, τα τελευταία χρόνια. Σε αναπτυσσόμενες χώρες, οι γυναίκες δεν έχουν καμία υπόσταση πέρα από την μια και μοναδική “χρήση” τους, την αναπαραγωγή. Τα δικαιώματά τους, αν και αναγνωρισμένα διακυβεύονται, ενώ ζουν σε καθεστώτα που στερούν τις ελευθερίες τους, κακοποιούνται καθημερινά, και δεν έχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση, υγειονομική κάλυψη ή την αυτοδιάθεση του σώματός τους. 

Στην πολιτισμένη και “ανεπτυγμένη” Δύση, στις ΗΠΑ, τα δικαιώματα των γυναικών υπονομεύονται όλο και περισσότερο, με το δικαίωμα στην ασφαλή άμβλωση να απειλείται. Στην Ευρώπη, στην πολιτική σκηνή, όπως αναφέρει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η παρουσία των γυναικών είναι αποδυναμωμένη, ενώ οι μισθοί των εργαζόμενων γυναικών είναι σταθερά χαμηλότεροι από τους αντίστοιχους των ανδρών συναδέλφων τους. 

Η πατριαρχική και βαθιά ριζωμένη στο σύστημα πεποίθηση ότι οι γυναίκες είναι κτήμα ενός άνδρα διατηρεί κυρίαρχη θέση στην κοινωνία, αν κρίνουμε από το γεγονός ότι τα περιστατικά έμφυλης βίας αυξάνονται ραγδαία και αποτελούν αναπόσπαστο πρόβλημα της καθημερινότητας. Οι γυναικοκτονίες που αποτελούν την κραυγαλέα ένδειξη της αντικειμενοποίησης και της κτητικότητας των ανδρών προς τις γυναίκες, ένας όρος μάλιστα ακόμα μη θεσμικά αναγνωρισμένος στην χώρα μας, αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια ραγδαία. Τέλος, οι γυναίκες φαίνεται να εξαιρούνται από το πανανθρώπινο και θεμελιώδες δικαίωμα στην υγειονομική κάλυψη, καθώς ξεκίνησαν να συμπεριλαμβάνονται σε κλινικές μελέτες μόλις το 1993. Μόλις 33 χρόνια πριν. Αν αναλογιστεί κανείς ότι η ιατρική ξεκίνησε να αναπτύσσεται με την εμφάνιση του πολιτισμού, κάποιος θα έλεγε πως μάλλον (!) αργά ξεκινήσαμε να ασχολούμαστε με την υγεία του μισού πληθυσμού… Οι έρευνες και θεραπευτικές πρακτικές δεν φαίνεται να υπολογιζουν τα σώματα και τις βασικές βιολογικές ανάγκες των γυναικών · ταυτόχρονα παρατηρείται έλλειψη πλήρους κατανόησης του τρόπου λειτουργίας των σωμάτων τους, ενώ ασθένειες που επηρεάζουν στην πλειονότητά τους γυναίκες δεν είναι καλά μελετημένες.

Όσο και να επιθυμούμε η πραγματικότητα να είχε παραχωρήσει περισσότερο χώρο και ελευθερία στις γυναίκες να ζουν αξιοπρεπώς και με σεβασμό στην φύση τους, η αλήθεια είναι πως ακόμα και σήμερα απέχουμε πολύ από αυτό. Δεν υπάρχουν ωστόσο περιθώρια για πεσιμισμό και εφησυχασμό, απλώς επειδή η αλλαγή φαντάζει ακατόρθωτη. Όπως και σε κάθε άλλη σκοτεινή περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας η αλλαγή έρχεται από τους νέους, και μάλιστα αποτελεί ευθύνη τους. Η νέα γενιά, αυτή που συνεχώς αμφισβητεί και δεν προσκολλάται σε στερεότυπα και πεπαλαιωμένες απόψεις. Ακόμα πιο μεγάλη βέβαια, είναι η ευθύνη μας ως φοιτητές/τριες Ιατρικής, ως μελλοντικοί επαγγελματίες υγείας. Είναι επιτακτική η εκπαίδευση όλων μας, τόσο σε θέματα υγείας των γυναικών και ουσιαστικής συμπερίληψης τους στην υγειονομική περίθαλψη, καθώς και ευαισθητοποίησής μας κοινωνικά σε ζητήματα φύλου, όσον αφορά την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη. Μέσω του προβληματισμού, της αμφισβήτησης και της ενημέρωσης, θα πρέπει οι φοιτητές/τριες Ιατρικής να προσδιορίσουμε τα υπάρχοντα προβλήματα στον παρόντα τρόπο εκπαίδευσής μας, και να απαιτήσουμε την αλλαγή αυτού, όπου η εκπαίδευση κρίνεται ελλιπής. Θα πρέπει να δράσουμε προς την κατεύθυνση αυτή, διεκδικώντας το δικαίωμα να ακούγεται η φωνή και οι προτάσεις μας. Πρωταρχικός στόχος μας επίσης, θα πρέπει να είναι να μεταλαμπαδεύσουμε τις αποκτώμενες γνώσεις μας, προς ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του ευρέος κοινού, με ενημερώσεις, δημοσιεύσεις και διακηρύξεις της θέσης μας. Επιπλέον, θα πρέπει οι φοιτητές/τριες Ιατρικής να επιδιώκουμε και να απαιτούμε την διαμόρφωση υγειονομικών περιβαλλόντων ισότιμων και με σεβασμό προς όλα, ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικής και εθνικής ταυτότητας. Τέλος, είναι κρίσιμος ο ρόλος μας στην άσκηση πίεσης στους ανάλογους φορείς, μέσω οργανωμένων και συστηματικών δράσεων.  

Η HelMSIC αναγνωρίζει την σημασία και την ανάγκη για την συνέχιση του αγώνα των γυναικών, και αποτελεί αρωγό για την διεκπεραίωση του ρόλου των φοιτητών/τριων Ιατρικής. Προάγει την ισότητα μεταξύ των φοιτητών/τριών, εξασφαλίζοντας ένα περιβάλλον χωρίς διακρίσεις και απόλυτο σεβασμό σε κάθε οντότητα. Επιπλέον, μέσω δράσεων των τομέων της, η HelMSIC αναλαμβάνει την εκπαίδευση και την ενημέρωση των φοιτητών/τριών Ιατρικής, με προγράμματα ομοταγούς εκπαίδευσης.   

Εάν κάτι θα πρέπει να μας δείχνει η θέσπιση της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, και ο ετήσιος εορτασμός της, είναι πως ο αγώνας για την διεκδίκηση της δικαιοσύνης, την δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου για όλα μας, ξεκινά από εμάς, και δικαιώνεται, ακόμη κι αν αυτή η δικαίωση αργήσει. Οι γυναίκες, μέσω του αγώνα τους κατάφεραν να διασφαλίσουν την θέση τους σε τούτον εδώ τον κόσμο, να κατοχυρώσουν τα δικαιώματα, ισότιμα, κάτι που ενώ θα έπρεπε να είναι αυτονόητο στους αιώνες του ανθρώπινου “πολιτισμού”, δεν ήταν… Είναι ακόμη η πραγματικότητα δυσμενής για τις θηλυκότητες σε αυτόν τον κόσμο; Η απάντηση είναι, δυστυχώς, ναι. Αυτό ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο αγώνας τους θα μείνει αδικαίωτος, ούτε ότι πρέπει όλοι εμείς να εφησυχάζουμε. Αντίθετα, αποτελεί ηχηρή υπενθύμιση πως είναι χρέος μας να δράσουμε και να συνεχίσουμε τον αγώνα. Το οφείλουμε σε εκείνες που τον ξεκίνησαν. Το οφείλουμε σε εμάς τα ίδια. Η ανατροπή του συστήματος που θέλει τις γυναίκες κατώτερες θα έρθει και οφείλει να έρθει από εμάς. Όσο δύσκολο και να είναι. Όσα χρόνια κι αν περάσουν.  

Πηγές: 

• Sansimera. 8 Μαρτίου – Παγκόσμιες ημέρες [Internet]. Athens: Sansimera.gr; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.sansimera.gr/worldays/4#goog_rewarded

• European Commission. International Women’s Day 2024: our democracies are stronger when women are involved as equals [Internet]. Brussels: European Commission; 2024 Mar 8 [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://commission.europa.eu/news-and-media/news/international-womens-day-2024-our-democracies-are-stronger-when-women-are-involved-equals-2024-03-08_el

• United Nations Regional Information Centre (UNRIC). 8 Μαρτίου: Διεθνής Ημέρα Γυναικών [Internet]. Brussels: UNRIC; [cited 2026 Mar 7]. 

• United Nations. International Women’s Day [Internet]. New York: United Nations; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.un.org/en/observances/womens-day

• International Women’s Day. The history of International Women’s Day [Internet]. London: InternationalWomensDay.com; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.internationalwomensday.com/Activity/15586/The-history-of-IWD

• National Women’s History Alliance. History of the women’s rights movement [Internet]. Santa Rosa (CA): National Women’s History Alliance; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://nationalwomenshistoryalliance.org/history-of-the-womens-rights-movement/

• Encyclopaedia Britannica. Women’s movement [Internet]. Chicago: Encyclopaedia Britannica; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.britannica.com/event/womens-movement

• YouTube. International Women’s Day – History and significance [Internet]. YouTube; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.youtube.com/watch?v=0PzWnljCpL0

• Association of American Medical Colleges. Why we know so little about women’s health [Internet]. Washington (DC): AAMC; [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.aamc.org/news/why-we-know-so-little-about-women-s-health

• World Economic Forum. There’s a women’s health gap – here’s how to close it [Internet]. Geneva: World Economic Forum; 2025 Jan [cited 2026 Mar 7]. Available from: https://www.weforum.org/stories/2025/01/theres-a-womens-health-gap-heres-how-to-close-it/